Bedrijfswagens

Diesel en uitstootcontrole bij bedrijfswagens

Bij een dieselbedrijfswagen hangen uitstoot en storingen samen met de motortoestand, het emissiesysteem en het ritprofiel. Brandt het motor- of roetfilterlampje, ziet u rook of regenereert het filter niet meer, laat dan eerst uitlezen en meten. Lang doorrijden op de snelweg zonder diagnose kan schade juist vergroten.

Geschreven en inhoudelijk gecontroleerd door Age Fluitman, monteur bij Fluitman Auto's. Laatst bijgewerkt op (2026-10-01).

Personenauto’s en een camper in de werkplaats tijdens onderhoud

De onderdelen van het dieselemissiesysteem

Een moderne dieselbus heeft meerdere systemen om de uitstoot te beperken. Het roetfilter vangt roetdeeltjes op en verbrandt ze periodiek. De EGR-klep voert een deel van het uitlaatgas terug naar de inlaat. Veel nieuwere bussen hebben ook een SCR-katalysator met AdBlue, die stikstofoxiden omzet. Al die systemen werken met sensoren en worden aangestuurd door de motorregeling.

Gaat er één onderdeel mis, dan heeft dat vaak gevolgen voor de rest. Een lekkende inlaat of een vervuilde EGR-klep kan zorgen voor meer roet, en daardoor raakt het roetfilter sneller vol.

Waarom korte ritten het roetfilter belasten

Om roet te verbranden moet het filter langere tijd heet worden. Dat lukt bij een rit van een paar kilometer meestal niet. Een bus die vooral in de stad rijdt, veel stationair draait of vaak wordt uitgezet tijdens een regeneratie, bouwt daardoor roet op. Het systeem probeert steeds opnieuw te regenereren, en uiteindelijk gaat er een lampje branden.

Een lange rit kan dan helpen, maar alleen als de oorzaak echt het ritprofiel is. Is er een sensor defect of lekt de inlaat, dan lost rijden het niet op en kan het filter zelfs beschadigen.

Rookkleur als eerste aanwijzing

De kleur van rook geeft een richting, maar is geen diagnose. Zwarte rook wijst vaak op te veel brandstof of te weinig lucht, bijvoorbeeld door een inlaatlek, turbo of verstuiver. Blauwe rook kan op verbranding van olie wijzen. Witte rook bij een koude motor is vaak condens, maar aanhoudend witte rook met een zoete geur kan op koelvloeistof in de verbranding wijzen. Bij dat laatste en bij een stijgende temperatuur moet u stoppen en de motor niet verder belasten.

Zo zoeken we de oorzaak in de werkplaats

We beginnen met uitlezen en kijken daarna naar de meetwaarden terwijl de motor draait. Pas als duidelijk is waar het probleem zit, kiezen we een regeneratie, reiniging of vervanging.

  • foutcodes en het moment waarop ze zijn opgeslagen uitlezen
  • drukverschil over het roetfilter en de berekende roetbelading bekijken
  • werking van EGR-klep, turbodruk en luchtmassameter controleren
  • inlaat en intercoolerslangen nalopen op lekkage
  • AdBlue-niveau en meldingen van het SCR-systeem controleren
  • het ritprofiel bespreken: korte ritten, stationair draaien en belading

Uitstootmeting bij de APK

Bij de APK van een dieselbus wordt de uitstoot gemeten. Bij moderne diesels met een af fabriek gemonteerd roetfilter gebeurt dat met een deeltjesteller, die ook kleine lekken in het filter opmerkt. Een verwijderd, uitgehold of defect roetfilter leidt tot afkeur. Ook een brandend motorstoringslampje kan een punt zijn bij de keuring. Laat zo’n melding daarom vóór de APK onderzoeken.

Onderhoud dat het emissiesysteem ontziet

De juiste motorolie is belangrijk. Motoren met een roetfilter vragen meestal olie met een laag gehalte aan as, volgens de specificatie van de fabrikant. Een verkeerde olie kan het filter sneller laten vollopen. Vervang lucht- en brandstoffilters op tijd en gebruik AdBlue die aan de norm voldoet. Een universeel additief vervangt geen diagnose. Het verwijderen of uitschakelen van emissiesystemen is niet toegestaan.

Veelgestelde vragen

Waarom geven korte ritten roetfilterproblemen?

Bij korte ritten wordt het roetfilter niet lang genoeg heet om het roet te verbranden. Het filter raakt dan steeds voller. Een lampje vraagt om uitlezen, omdat ook een sensor of inlaatlek de oorzaak kan zijn.

Mag ik het roetfilterlampje oplossen door hard over de snelweg te rijden?

Soms helpt een langere rit, maar alleen als het ritprofiel de oorzaak is. Volg de aanwijzingen in de handleiding. Knippert het lampje of loopt de motor in een noodprogramma, laat dan eerst uitlezen.

Wat zegt de kleur van dieselrook?

Zwart wijst vaak op te veel brandstof of te weinig lucht, blauw op olieverbranding en wit op condens of koelvloeistof. De kleur geeft een richting; metingen en foutcodes zijn nodig om de oorzaak te vinden.

Wat gebeurt er als de AdBlue op raakt?

Het systeem waarschuwt ruim van tevoren. Raakt de tank toch leeg, dan kan de motor na het afzetten niet meer starten of beperkt het vermogen. Vul tijdig bij met AdBlue die aan de norm voldoet.

Wordt een bus met verwijderd roetfilter bij de APK goedgekeurd?

Nee. Een af fabriek gemonteerd roetfilter moet aanwezig zijn en werken. De deeltjesteller bij de APK meet ook lekkage van een beschadigd of uitgehold filter.

Gerelateerde artikelen